Pius X – papież reformator

Pius X, właściwie Giuseppe Melchiorre Sarto, urodził się 2 czerwca 1835 r. w Riese pod Treviso w północnych Włoszech, w ubogiej rodzinie. Jego ojciec był listonoszem, a matka krawcową. Giuseppe od dzieciństwa odznaczał się pobożnością, pracowitością i dobrym humorem.

Uczył się w seminarium w Padwie, a święcenia kapłańskie przyjął w 1858 r. Był wikarym w Tombolo, proboszczem w Salzano, kanonikiem w Treviso, następnie biskupem Mantui i patriarchą Wenecji. Papieżem został 4 sierpnia 1903 r., przyjmując imię Pius X.

Odnawianie w Chrystusie nie mogło się udać bez wsłuchania się w Słowo Boże. Dla jego lepszego poznania św. Pius X powołał Papieski Instytut Biblijny, czyli podległy bezpośrednio Stolicy Apostolskiej instytut naukowy. Biblicum istnieje po dziś dzień, wydając własne czasopisma naukowe, prowadząc ożywioną działalność na polu biblistyki i posiadając niezwykle bogatą bibliotekę.

Odnowić wszystko w Chrystusie – miało być realizowane również przez świeckich. Wyrazem tego było wsparcie udzielane ruchom katolików świeckich, a szczególnie rozwój społecznego nauczania Leona XIII o czynnym zaangażowaniu świeckich w apostolstwo, czego rezultatem było jego zaangażowanie w tworzenie się Akcji Katolickiej.

Jednocześnie, Papież zdecydowanie sprzeciwiał się modernizmowi, czyli poglądom, które jego zdaniem osłabiały niezmienność wiary i podważały autorytet Kościoła. Wyrazem tego sprzeciwu było wydanie encykliki Pascendi Dominici Gregis.

Przeprowadził liczne reformy: uporządkował Kurię Rzymską, rozpoczął kodyfikację prawa kanonicznego, zreformował brewiarz, popierał chorał gregoriański i częstą Komunię świętą.

To właśnie św. Piusowi X zawdzięczamy uroczystości pierwszokomunijne w kształcie, jaki znamy obecnie. Dekret Quam Singulari, wydany w 1910 r., zezwalający na wczesną komunię świętą (mniej więcej w siódmym roku życia), nakazywał także na organizowanie uroczystości pierwszokomunijnych raz do roku.

Jedną z istotnych zmian, której dokonał Pius X w czasie swojego pontyfikatu, było zniesienie uprawnienia cesarza, do zawetowania ewentualnego wyboru jednego z kardynałów na papieża.

Pius X okazał się wielkim przyjacielem Polski. To on ustanowił święta Matki Bożej Częstochowskiej i Matki Bożej Królowej Polski, a także dodał wezwanie „Królowo Polski” do Litanii Loretańskiej.

Zmarł 20 sierpnia 1914 r., w pierwszych tygodniach I wojny światowej. Za życia przypisywano jego modlitwie uzdrowienia chorych, a po śmierci zgłaszano kolejne łaski; uznane cuda przyczyniły się do jego beatyfikacji i kanonizacji w 1954 r.

Jego spuścizna trwa do dziś: w Kościele nadal podkreśla się wczesną i częstą Komunię dzieci, znaczenie formacji kapłanów oraz szczególne miejsce chorału gregoriańskiego w liturgii.